İktidarın, Zihin Manipülasyonunun ve İnsan Zayıflığının Anatomisi
 |    |
Richard Condon Eserlerinin Kapsamlı İncelemesi
"Yüklenmiş Kaynakların Genel Durumu ve
Okunabilirlik Tespiti"
Kütüphanede bulunan 19 adet kaynak dosyasının
tamamı eksiksiz ve taranmış durumda olup, teknik olarak okunamayan veya
erişilemeyen tek bir dosya dahi bulunmamaktadır.
Yüklenen belgelerin isimleri incelendiğinde iki
farklı dosyalama türü göze çarpmaktadır: Bir kısım belgeler özgün İngilizce
isimleriyle kütüphaneye eklenmişken (Any God Will
Do.pdf, Bandicoot -- Condon, Richard -- .pdf, The abandoned woman -- Condon, Richard - .pdf, The ecstasy business -- Condon, Richard.pdf, Winter Kills -- Condon, Richard.pdf, arigato.pdf, mile high.pdf), diğer bir kısım belgeler ise Türkçe isimlerle
adlandırılmıştır (zihin kontrolü.pdf, baltanın fısıltısı.pdf, dikey
gülümseme.pdf, empreror
amerika.pdf, en eski itiraf.pdf, mancurya adayı.pdf, para
aşktır.pdf, prizzi ailesi.pdf, prizzinin onurur.pdf, romada bir
titreme.pdf, sevme yeteneği.pdf, sonsuz sayıda ayna2.pdf). Türkçe isimlerle kaydedilen bu dosyalar,
eserlerin Türkçe katalog adlarına karşılık gelen dijital kopyaları / nüshaları
olup, içerik olarak özgün İngilizce metinleri barındırmaktadır.
Richard Condon'ın tüm yapıtlarında gücün, paranın
ve manipülasyonun insan doğasını yozlaştırıcı kaçınılmaz döngüsü
vurgulanmaktadır.
"Richard Condon’ın Biyografisi, Kişilik
Analizi, Düşünce Dünyası ve Psikolojik Portresi"
1915 yılında New York'ta doğan ve orada eğitim
gören Richard Condon, edebiyat dünyasına adım atmadan önce 22 yıl boyunca
Amerikan ve İngiliz film endüstrisinde theatrical producer / tiyatro yapımcısı
ve movie press agent / film basın temsilcisi (halkla ilişkiler sorumlusu)
olarak çalışmıştır. Cecil B. DeMille, Sam Goldwyn, Otto Preminger, Frank
Sinatra, Sam Spiegel, Darryl Zanuck, Walt Disney ve Howard Hughes gibi
Hollywood moguls / sinema patronları için basın kampanyaları yürütmüştür. 1958
yılında sinema sektöründen "duvardan atlayarak" kaçmış ve ilk romanı The
Oldest Confession / En Eski İtiraf ile profesyonel yazarlığa başlamıştır.
Condon'ın yaşam tarzı belirgin bir göçebe ruh
taşımaktadır; 1953'ten itibaren eşi Evelyn, iki kızı ve "Pepper" adlı
dachshund / sosis köpek cinsinden köpeğiyle her iki yılda bir ülke değiştirerek
Paris, Madrid, New York, Mexico City, Cenevre, İrlanda ve Dallas'ta yaşamıştır.
Romanları 22'den fazla dile çevrilmiş ve fener niteliğinde sinema filmlerine
uyarlanmıştır. 1996 yılında Dallas, Texas'ta vefat etmiştir.
Psikolojik Analiz, Travmalar ve Kişilik
İncelemesi:
- Bilinçaltı ve Obsesyon / Saplantı: Sinema
dünyasından edindiği tecrübe, Condon'a kurgusal mecralarda illusions /
yanılsamalar üretme ustalığı kazandırmıştır. İnsan psikolojisinin
saplantılı yönlerine eğilmiş; snobbery / züppelik türünden toplumsal
hezeyanları bir akıl hastalığı olarak nitelendirmiştir.
- Korku, Paranoit Yapı ve Travma:
Karakterlerinin temel motivasyonunu yetersizlik duygusu, amnesia / hafıza
kaybı ve geçmişten kaçış oluşturur. Bireyin çaresizliğini psikanalitik
boyutlarla ele almıştır.
- Cinsel Eğilimler ve Aşk:
Eserlerinde insani aşkı bir yandan idealize ederken, diğer yandan
hicvederek grotesque / tuhaf ve aşırı cinsel davranışlarla harmanlar.
Kadın-erkek ilişkilerindeki güç dengelerini ve aldatılma temalarını öne
çıkarır.
- Devlet Büyüklerine ve Güç Odaklarına
Eleştiri: Amerikan siyasi sistemine, CIA, FBI ve
Pentagon'a sert eleştiriler yöneltmiştir. Devlet adamlarını halkın
gençlerini tüketen "güler yüzlü yamyamlar" olarak tanımlamıştır.
The Manchurian Candidate / Mançurya Adayı romanında yazdığı zihin
kontrolü kurgusu, CIA'in MKULTRA projesi gibi gerçek gizli operasyonları
yıllar öncesinden haber veren tarihsel bir öngörü niteliğindedir.
İnsanın kendi geçmişinden kaçış çabası, yapay bir
kimlik inşasıyla birleştiğinde zihinsel çöküşü kaçınılmaz kılmaktadır.
"Eserlerin Konularına Göre Gruplandırılması
ve Derinlemesine Özetleri"
Kütüphanedeki 19 kaynak kitap, işledikleri ana
temalar ve kurgusal benzerlikleri doğrultusunda 5 temel grup altında
toplanmıştır:
Grup 1: "Zihin Kontrolü, Beyin Yıkama ve
Komplo Teorileri"
Bu gruptaki eserler; psiko-savaş, psikolojik
şartlanma, zihin kontrolü (mind control / zihin denetimi), gizli devlet
örgütleri (cryptocracy / gizli iktidar) ve siyasi suikastları konu almaktadır.
1. The
Manchurian Candidate / Mançurya Adayı (mancurya adayı.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: The
Manchurian Candidate (1959). Kütüphanedeki dosya Türkçe isim taşımakla
birlikte özgün İngilizce metindir.
- Özet: Kore
Savaşı sırasında esir alınan Amerikan askerleri, Sovyet ve Çinli uzman Yen
Lo tarafından Pavlovian / Pavlov tarzı şartlı refleks yöntemleriyle zihin
kontrolüne tabi tutulur. Askerlerden Raymond Shaw, bilinçaltına
yerleştirilen "maça kızı" kartı tetikleyicisiyle otomatik bir
assassin / suikastçıya dönüştürülür. Üvey babası Senatör Iselin'i iktidara
yükseltmek isteyen annesinin direktifleriyle cinayetler işler. Yoldaşı
Yüzbaşı Ben Marco, kabuslar aracılığıyla gerçeği çözmeye çalışır. (Kaynak:
mancurya adayı.pdf, Pasaj 558, 559, 560, 562, 570, 574)
2. Operation
Mind Control / Zihin Kontrolü Operasyonu (Zihin kontrolü.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: Operation
Mind Control (1978), Walter Bowart tarafından yazılmış, Önsözü Richard
Condon tarafından kaleme alınmıştır.
- Özet: Araştırmacı
gazetecilik ürünü olan bu belgesel kitapta, CIA'in MKULTRA, ARTICHOKE ve
BLUEBIRD gibi projelerle yürüttüğü 35 yıllık gizli zihin kontrolü
deneyleri belgelenmektedir. Condon önsözünde, romanı The Manchurian
Candidate'te yazdıklarının hükümet arşivlerindeki gerçeklerle birebir
örtüştüğünü vurgular. LSD, hipnoz ve elektroşok kullanılarak oluşturulan
"zombi kuryeler" (Candy Jones) ve gizli suikastçılar incelemeye
alınır. (Kaynak: Zihin kontrolü.pdf, Pasaj 175, 188, 194, 195, 196,
222, 327)
3. The
Whisper of the Axe / Baltanın Fısıltısı (baltanın fısıltısı.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: The
Whisper of the Axe (1976). Türkçe isimli dosya özgün İngilizce metni
içermektedir.
- Özet: Siyah
siyasi lider Agatha Teel, Amerikan sistemini çökertmek amacıyla radikal
kent gerillası hareketlerini organize eder. CIA'in zihin kontrolü bölümü
kurbanı olan kardeşler Bart ve Enid Simms aracılığıyla gizli arşiv
verileri (Spider files / Örümcek dosyaları) ele geçirilir. Eroin ticareti,
Çin'deki gerilla eğitim kampları ve minyatür nükleer bombalar kurguya
dahil olur. (Kaynak: baltanın fısıltısı.pdf, Pasaj 353, 358, 363, 366,
368)
4. Winter
Kills / Kış Öldürür (Winter Kills
-- Condon, Richard.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: Winter
Kills (1974). Özgün İngilizce nüshadır.
- Özet:
Öldürülen Başkan Tim Thirkield/Kegan'ın kardeşi Nick Thirkield, ölüm
döşeğindeki bir tetikçinin itirafı üzerine suikastın ardındaki gerçekleri
araştırmaya başlar. Araştırma derinleştikçe babası "Pa"
Thirkield'ın devasa şirket imparatorluğunun (Industrial Maintenance
Services / Endüstriyel Bakım Hizmetleri) ve istihbarat arşivlerinin
suikastın odağında yer aldığı anlaşılır. (Kaynak: Winter Kills --
Condon, Richard.pdf, Pasaj 167, 169, 173, 174)
Devlet mekanizmalarının gizlilik perdesi
arkasında yürüttüğü faaliyetler, bireysel özgürlüklerin en büyük tehdidine
dönüşmektedir.
Grup 2: "Siyasi Hiciv, Medya Manipülasyonu
ve Yozlaşmış Güç Odakları"
Bu gruptaki eserler; seçim kampanyaları,
oligarşi, siyasi absürtlükler, Amerikan idari sisteminin yozlaşması ve medya
manipülasyonu üzerine odaklanmaktadır.
5. The
Vertical Smile / Dikey Gülümseme (dikey
gülümseme.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: The
Vertical Smile (1971). Türkçe isimli dosya özgün İngilizce metindir.
- Özet: Silik
bir avukat olan Duncan "Funky Dune" Mulligan, elit güç odakları
ve bankacı F.M. Heller tarafından Senato seçimlerine sokulur. Ancak
Mulligan'ın kampanyası, 70 yaşındaki kayınvalidesi Ada Clarke-Harris'in
Osgood Noon ile yaşadığı skandal niteliğindeki cinsel ilişki nedeniyle
tehdit altına girer. Eserde pornografi sektörü, silah tüccarları ve yapay
zeka bilgisayar ağı ("Christ, Computer" / İsa, Bilgisayar) sert
biçimde hicvedilir. (Kaynak: dikey gülümseme.pdf, Pasaj 395, 397, 410,
412, 422, 441)
6. Emperor
of America / Amerika İmparatoru (emperor
amerika.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: Emperor
of America (1990).
- Özet:
Washington D.C. ve Beyaz Saray atom bombasıyla yok edildikten sonra, Albay
Caesare "Chay" Appleton Amerika'da totaliter bir
krallık/imparatorluk kurar. Televizyon yayınları aracılığıyla halk
şartlandırılır, kurgusal deniz savaşları düzenlenerek kitleler medya
üzerinden manipüle edilir. (Kaynak: empreror amerika.pdf, Pasaj 486,
490, 497, 498, 505)
7. Mile
High / Bir Mil Yüksekte (mile high.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: Mile
High (1969). Özgün İngilizce metindir.
- Özet:
Acımasız, sosyopat / toplum karşıtı Edward Courance West, Amerikan
Kongresi'ne Prohibition / içki yasağı yasasını zorla kabul ettirir. Amacı,
bootlegging / yasa dışı içki ticareti ve mafya ağları üzerinden
milyarlarca dolarlık devasa bir illegal imparatorluk kurmaktır. Eser,
Amerika'nın kurumsal suç yapısını sergiler. (Kaynak: mile high.pdf,
Pasaj 577, 579, 580, 583)
8. The
Abandoned Woman / Terk Edilmiş Kadın (The abandoned
woman -- Condon, Richard - .pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: The
Abandoned Woman (1977). Özgün İngilizce tarihi roman nüshasıdır.
- Özet:
İngiltere Kraliçesi Brunswick'li Caroline'ın (1768-1821), yozlaşmış Galler
Prensi George (sonradan IV. George) ile yaptığı felaket evliliği ele alan
mizahi tarihi romandır. Caroline'ın Lordlar Kamarası önünde zina
suçlamasıyla yargılanması, Whig ve Tory partilerinin siyasi entrikaları
çerçevesinde aktarılır. (Kaynak: The abandoned woman -- Condon, Richard
- .pdf, Pasaj 82, 83, 94, 100)
Siyasi iktidarın kitleleri entrikalarla
yönlendirdiği sistemlerde, demokrasi yalnızca sahnelenen bir oyundan ibarettir.
Grup 3: "Organize Suç, Mafya Yapılanmaları
ve Paranın Yozlaştırıcı Etkisi"
Bu gruptaki eserler; mafya içi hesaplaşmaları,
suç organizasyonlarının işleyişini, kumar tutkusunu ve paranın ahlak üzerindeki
yıkıcı etkisini işler.
9. Prizzi's
Honor / Prizzi'nin Onuru (prizzinin
onuru.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: Prizzi's
Honor (1982). Türkçe isimli dosya özgün İngilizce metindir.
- Özet: Prizzi
mafya ailesinin tetikçisi Charley Partanna, serbest çalışan vergi
danışmanı ve tetikçi Irene Walker'a aşık olur ve evlenir. Ancak Irene'in
Prizzi ailesinden para çaldığı ve aileye ihanet ettiği ortaya çıkınca
Charley, aşık olduğu kadın ile mafya onuru arasında trajik bir seçim
yapmak zorunda kalır. (Kaynak: prizzinin onuru.pdf, Pasaj 683, 685,
689, 691)
10. Prizzi's
Family / Prizzi Ailesi (prizzi
ailesi.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: Prizzi's
Family (1986). Türkçe isimli dosya özgün İngilizce metindir.
- Özet: Prizzi
serisinin devam halkası olan eserde, Don Corrado Prizzi liderliğindeki
mafya imparatorluğunun New York'taki meşru ve gayrimeşru işleri, siyasi
rüşvet çarkı, şantaj ve idari güç çatışmaları anlatılır. (Kaynak:
prizzi ailesi.pdf, Pasaj 661, 662, 667, 668)
11. Money
Is Love / Para Aşktır (para
aşktır.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: Money
Is Love (1975). Türkçe isimli dosya özgün İngilizce metindir.
- Özet:
Meleklerin oluşturduğu "Günah Değerlendirme Komisyonu" (Joint
Commission for the Evaluation of Sin), insanların paraya olan takıntısını
incelemek üzere hayat sigortası satıcısı Eugene Quebaro'yu diriltir.
Mitolojik figürler ve Yunan tanrıları modern New York'ta paranın doğasını
anlamaya çalışır. (Kaynak: para aşktır.pdf, Pasaj 611, 615, 623, 624,
651)
12. Arigato
/ Teşekkürler (arigato.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: Arigato
(1972). Özgün İngilizce nüshadır.
- Özet: Eski
Kraliyet Donanması subayı ve kumar tutkunu şarap tüccarı Yüzbaşı Colin
Huntington, biriken devasa kumar borçlarını ödemek için Bordeaux'daki bir
depodan 22.000 kasa nadide Fransız şarabını çalmak üzere bilgisayar
algoritmalarına dayalı bir soygun planlar. (Kaynak: arigato.pdf, Pasaj
329, 332, 338, 342)
13. Bandicoot
/ Keseli Porsuk (Bandicoot -- Condon, Richard --
.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: Bandicoot
(1978). Arigato'nun devam romanıdır.
- Özet: Yüzbaşı
Colin Huntington, kumar borçlarından kaçmak için Büyük Set Resifi'nde
(Great Barrier Reef) karısının yatı kılığına sokulmuş bir gemiyle petrol
arama işine girer. Japon sanayiciler, paralı askerler ve uydu takipleri
arasında hayatta kalma mücadelesi verir. (Kaynak: Bandicoot -- Condon,
Richard -- .pdf, Pasaj 62, 64, 72, 78)
Sadakat ve hırs çatıştığında, kurumsal yapılar
bireyin duygusal bağlarını merhametsizce feda eder.
Grup 4: "Sanat Hırsızlığı, Absürt Komediler
ve Hollywood Hicvi"
Bu gruptaki eserler; sanat sahtekarlığı, sinema
endüstrisi eleştirisi, elit tabakanın züppeliği ve absürt komedi ögelerini
içerir.
14. The
Oldest Confession / En Eski İtiraf (en eski
itiraf.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: The
Oldest Confession (1958). Condon'ın ilk romanıdır. Türkçe isimli dosya
özgün İngilizce metindir.
- Özet:
İspanya'da geçen romanda James Bourne, İspanyol ustaların (Goya,
Velázquez, El Greco) paha biçilmez tablolarını müze ve malikanelerden
çalıp yerlerine ressam Jean Marie'ye yaptırdığı sahte kopyaları (copy /
kopya) koymak üzere plan yürütür. (Kaynak: en eski itiraf.pdf, Pasaj
517, 521, 524, 533, 537)
15. The
Ecstasy Business / Coşku Sektörü (The ecstasy
business -- Condon, Richard.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: The
Ecstasy Business (1967). Özgün İngilizce nüshadır.
- Özet:
Hollywood sinema sektörünü hicveden romanda, film yıldızı Tynan Bryson,
yönetmen Albert McCobb'un film çekimleri sırasında sürekli gizemli suikast
girişimlerine uğrar. Bryson'ın başrolü paylaştığı oyuncu Caterina Largo
ise kendisinden dört kez boşandığı eski eşidir. (Kaynak: The ecstasy
business -- Condon, Richard.pdf, Pasaj 101, 106, 108, 119, 157)
16. Any God
Will Do / Herhangi Bir Tanrı İş Görür (Any God Will Do.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: Any
God Will Do (1966). Özgün İngilizce nüshadır.
- Özet: Banka
müdür yardımcısı Francis Vollmer, kendisinin soylu bir aileden geldiği
hezeyanına (delusion / sanrı) kapılır. Züppelik hezeyanıyla kültür
ansiklopedilerini ezberler. Gerçek anne ve babasının bir lokanta kasiyeri
ile sirk palyaçosu bir cüce olduğunu öğrendiğinde akli dengesini tamamen
yitirir. (Kaynak: Any God Will Do.pdf, Pasaj 4, 11, 12, 33, 41, 60)
17. A
Talent for Loving / Sevme Yeteneği (sevme
yeteneği.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: A
Talent for Loving (1961). Türkçe isimli dosya özgün İngilizce
metindir.
- Özet: 19.
yüzyıl Texas ve Meksika'sında geçen mizahi Western romanında, Aztek
bedduası ("Talent for Loving" / Sevme Yeteneği) nedeniyle ilk
öpücükle birlikte kontrolsüz cinsel arzuya kapılan Vicuña/Patten ailesinin
çılgın maceraları anlatılır. (Kaynak: sevme yeteneği.pdf, Pasaj 702,
716, 736)
Gerçeklikten kopan birey, hayal dünyasında inşa
ettiği fantezilerin kölesi haline gelir.
Grup 5: "Tarihsel Trajediler, Dini
Skandallar ve İnsanlık Suçları"
Bu gruptaki eserler; Nazi Almanya'sı dönemindeki
Holokost trajedisini ve Katolik Kilisesi tarihindeki büyük bölünme ve
skandalları ele alır.
18. An
Infinity of Mirrors / Sonsuz Sayıda Ayna (sonsuz sayıda ayna2.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: An
Infinity of Mirrors (1964). Türkçe isimli dosya özgün İngilizce
metindir.
- Özet:
1932-1944 yılları arasında geçen dramda, Prusyalı subay Wilhelm von Rhode
ile Fransız-Yahudisi eşi Paule Bernheim'ın Berlin ve Paris'teki trajik
yaşamı anlatılır. Nazi rejiminin tırmanışı, SS subayı Eberhard Drayst'ın
acımasızlıkları, Paris'teki Yahudi toplamaları (Vel' d'Hiv razzias / Vel'
d'Hiv baskınları) ve çocukları Paul-Alain'in kaybolmasıyla yaşanan
insanlık dramı işlenir. (Kaynak: sonsuz sayıda ayna2.pdf, Pasaj 738,
744, 753, 759, 761, 766)
19. A
Trembling Upon Rome / Roma Üzerinde Bir Titreme (romada bir titreme.pdf)
- Özgün İsim ve Kopya Durumu: A
Trembling Upon Rome (1983). Türkçe isimli dosya özgün İngilizce
metindir.
- Özet: Yahudi
asıllı Franco Ellera'nın anlatımıyla Batı Bölünmesi (Western Schism / Batı
Schism'i) döneminde Papa XXIII. Clemens ve Baldassare Cossa'nın (Papa
XXIII. Johannes) yükselişi ve düşüşü işlenir. Kilise içerisindeki dini
makam satıcılığı (simony / simoni), cinayetler ve reformcu Jan Hus'un
yargılanması tarihsel gerçeklikle aktarılır. (Kaynak: romada bir
titreme.pdf, Pasaj 692, 693, 699)
İnanç sistemleri yozlaştığında, kutsal kurumlar
güç ve tiranlık aygıtına dönüşür.
"APA Formatında Kaynakça / Dipnotlar"
- Bowart, W. (1978). Operation Mind Control (Foreword by R.
Condon). Fontana/Collins.
- Condon, R. (1958). The Oldest Confession. Apperley / Mysterious
Press.
- Condon, R. (1959). The Manchurian Candidate. Pocket Star Books
/ Simon & Schuster.
- Condon, R. (1961). A Talent for Loving; or, The Great Cowboy Race.
Crest Books / Fawcett.
- Condon, R. (1964). An Infinity of Mirrors. Random House / Crest
Books.
- Condon, R. (1966). Any God Will Do. Penguin Books / William
Heinemann Ltd.
- Condon, R. (1967). The Ecstasy Business. The Dial Press.
- Condon, R. (1969). Mile High. The Dial Press / Mysterious
Press.
- Condon, R. (1971). The Vertical Smile. The Dial Press.
- Condon, R. (1972). Arigato. The Dial Press.
- Condon, R. (1974). Winter Kills. RosettaBooks.
- Condon, R. (1975). Money Is Love. The Dial Press.
- Condon, R. (1976). The Whisper of the Axe. The Dial Press /
Mysterious Press.
- Condon, R. (1977). The Abandoned Woman. The Dial Press.
- Condon, R. (1978). Bandicoot. The Dial Press.
- Condon, R. (1982). Prizzi's Honor. RosettaBooks.
- Condon, R. (1983). A Trembling Upon Rome. New English Library.
- Condon, R. (1986). Prizzi's Family. Mysterious Press.
- Condon, R. (1990). Emperor of America. Simon & Schuster.
« Prev Post
Next Post »