İsmail Hakkı Altuntaş 4

"Osmanlı tasavvuf tarihinin ve tabakât literatürünün / literature (biyografik eserler) en hacimli abidelerinden biri olan Sefîne-i Evliyâ , Hüseyin Vassâf Efendi’nin çeyrek asırlık emeğinin, binlerce ciltlik mütalaasının ve ruhanî bir titizliğin mahsulüdür." Bu muazzam eser, sadece bir nakil vasıtası değil; müellifin bizzat kütüphane kütüphane, tekke tekke gezerek, ricalin / important figures (velilerin) hayatlarını senedli ve belgeli bir şekilde topladığı ruhanî bir 'belgelik' / archive hükmündedir. Kaynaklar incelendiğinde, Hüseyin Vassâf’ın eserini vücuda getirirken 200’den fazla ana kaynağa doğrudan müracaat ettiği, bunların dışında sayısız divan, mecmua ve şifahi / oral (sözlü) rivayeti harmanladığı görülür [Vassâf, 247-251]. Sefîne-i Evliyâ’nın İstinad Ettiği Temel Kaynak Grupları Hüseyin Vassâf, bu ansiklopedik / encyclopedic eserini hazırlarken bilgileri belirli bir metodoloji / methodology (yöntem) dahilinde şu ana damarlardan süzmüştür: Klasik Tab...

  "Manevî sülûk / spiritual path (yolculuk) yolunda nicelik / quantity (sayısal çokluk) ile nitelik / quality (samimiyet ve hakikat) arasındaki muvazene / balance, sâlikin / disciple (mürid) kalbî kemalâtını / perfection (olgunluk) belirleyen en temel ölçüttür." Tasavvuf büyükleri, zikrin sayısal olarak çokluğundan ziyade, bu zikrin hangi kalbî uyanıklık ve samimiyetle yapıldığına itibar etmişlerdir. Onlara göre, gafletle / heedlessness (dalgınlık) yapılan binlerce zikir, huzur-ı kalp / presence (gönül uyanıklığı) ile yapılan tek bir nefesten daha aşağıdadır. (Attâr, s. 419; Kâşifî, s. 261). Zikirde Nicelik ve Nitelik Dengesi Zikirde "çokluk" kavramı, tasavvufî kaynaklarda sayısal bir artıştan ziyade "gafletsiz bir süreklilik" olarak tefsir / interpret (açıklama) edilir. Ebû Süleyman ed-Dârânî hazretlerine göre, çok zikir adedi fazla olan değil, her anında Hakk ile beraberlik şuurunun korunduğu zikirdir. Hâce Alâeddin Attâr hazretleri de bu hususta...

  "İslâm mâneviyat tarihinde velîlerin / ermişlerin hayatı, sadece zühd / asceticism (dünyadan el çekme) ve mücahede ile değil, aynı zamanda kalplerinden dillerine süzülen ve 'Hakk’a vuslatın / reaching anahtarı' kabul edilen hususi dualar ve virdler / regular prayers ile mücehhezdir." Bu dualar, kulun kendi acziyetini / helplessness itiraf etmesi ve İlâhî azamet karşısında bir "hiç" olduğunu idrak etmesi esasına dayanır. Kaynaklarda velîlerin, hem kendilerinin devam ettiği hem de müridlerine ısrarla tavsiye ettiği dualar, mânevî birer reçete hükmündedir,,. Velîlerin Dilinden Düşürmediği Temel Dualar ve İlticalar 1. Musebbiât-ı Aşere (Onlu Tesbihler) Molla Câmî’nin Nefahâtü’l-Üns eserinde belirttiği üzere, İbrahim Teymî (k.s.) gibi pek çok büyüğün devam ettiği bu dua demeti, Fatiha, Felâk, Nâs, İhlâs, Kâfirûn sûreleri ve Âyete'l-Kürsî’nin ardından şu şekilde tamamlanır: Arapça Metin: "Subhânallâhi vel-hamdülillâhi velâ ilâhe illallâhu vallâ...

  "İslâm düşünce tarihinde metnin sıhhati ve kaynağın güvenilirliği, marifet yolculuğunun temel taşıdır; zira büyük mürşidler ilmin ancak senedli ve ispatlı bir şekilde nesillere aktarılmasıyla dinin tahriften korunabileceğini en ince detaylarıyla vurgulamışlardır." Sisteme yüklenen toplam 36 ana kaynak, başlangıç dönemi zühd / asceticism (dünyadan el çekme) eserlerinden, tasavvufun kurumsallaştığı tabakât / biographical dictionaries dönemine ve nihayet büyük sentez eserlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsamakta olup, tamamı okunabilir ve taranabilir durumdadır. Bu dijital kütüphane içerisinde yer alan Kuşeyrî’nin Risâle ’si, Hucvîrî’nin Keşfü’l-Mahcûb ’u, Attâr’ın Tezkire ’si ve İmam Gazâlî’nin İhyâ ’sı gibi temel direkler, hakikat yolcusuna rehberlik etmek üzere eksiksiz bir şekilde indekslenmiştir. Kaynakların Durumu ve Okunabilirlik Analizi Dijital olarak sunulan 36 kaynağın tamamı üzerinde yapılan taramada, herhangi bir teknik "okunamazlık" durumu tespit...

  "İslam tasavvuf tarihinde ve velilerin hayat hikâyelerinde / hagiography (azizlerin hayatı), anne rızasının Hakka vuslatın / reaching (erişim) anahtarı olduğu, anne bedduasının ise ilahi rahmet kapılarını kapatan aşılmaz bir perde teşkil ettiği en ince detaylarıyla işlenmiştir." Anne kalbinin kırılması, sadece dünyevi bir huzursuzluk değil, arş-ı alayı / supreme throne (yüce arş) titreten ve kişinin manevi terakkisini / progress (ilerleme) kökünden kesen bir felakettir. Velilerin dilinde anne, ilahi şefkatin yeryüzündeki gölgesi olarak tavsif / describe (tanımlama) edilir ve onun bedduası, "kesinleşmiş kaza ve kaderi bile değiştirebilen" müstecab / accepted (kabul olunmuş) bir nida olarak kabul edilir. Cüreyc Kıssası: İbadetin Perdelediği İtaat ve Bedduanın Tecellisi Anne bedduasının en çarpıcı ve ibretlik örneği, Beni İsrail / Children of Israel (İsrail oğulları) zamanında yaşayan abid Cüreyc’in kıssasıdır. Cüreyc, manastırında / hermitage (zaviye) namaz kı...